Hamburger icon ENG

Grijs en groen beter doen

Het scheiden aan de bron van vijf afvalstromen bij huishoudens lijdt tot meer vervuiling. Afvalverwerkers krijgen meer moeite om het materiaal te scheiden en de kwaliteit loopt terug. In dit artikel: waarom we beter goed kunnen worden in het scheiden van grijs en groen. En we de rest net zo goed niet meer kunnen doen.

Waarom we terug kunnen naar twee afvalbakken

Scheiden aan de bron en je grijze afval naar een centraal punt in de wijk wegbrengen, het zogenaamde omgekeerde inzamelen, is wat veel gemeenten op dit moment doorvoeren. Zo staan er vier containers thuis, voor grijs, groen, papier en plastic en een bak voor glas. De grijze stroom kost geld en moet je wegbrengen, de andere stromen zijn voor de gemeente waardevol en komt de vuilnisman ophalen.

 

De gemeente stimuleert haar burgers om meer te scheiden, zodat deze minder grijs afval hoeven weg te brengen: minder grijs afval en meer brongescheiden materiaal. En dat is wat we in onze duurzaamheidsdoelstellingen hebben omschreven. Zo werkt het inderdaad aan de voorkant, maar is dit echt zo succesvol als het lijkt?

Afvalverwerkers halen recyclingpercentages niet meer

Het blijkt dat mensen niet altijd raad weten met het scheiden van hun eigen afval. Sinds de invoering van omgekeerd inzamelen blijkt de vervuiling in deze brongescheiden stromen enorm toegenomen. Er zit zoveel residu in, dat afvalverwerkers bijvoorbeeld de plastics, metalen en drankenkartons (PMD) niet meer accepteren of andere tarieven gaan hanteren.

Er zit zoveel residu in, dat afvalverwerkers bijvoorbeeld de plastics, metalen en drankenkartons (PMD) niet meer accepteren of andere tarieven gaan hanteren.

Deze afvalverwerkers halen door deze vervuiling hun recyclingpercentages niet meer en uit de installaties komen méér niet te verwerken afvalstoffen, die in de verbrandingsoven terecht komen. Er wordt sinds het omgekeerd inzamelen méér verbrand! Bovendien neemt de kwaliteit van de hernieuwde grondstoffen af. Kortom: ja, er is meer bronscheiding. Maar alles daarna is minder effectief en efficiënt. Duurder en minder duurzaam.

Opvoeding

Met omgekeerd inzamelen moeten mensen worden opgevoed, zeggen de voorstanders. Maar de praktijk blijkt weerbarstig. Terwijl de overheid haar burgers nu verzoekt te scheiden in vijf stromen, gaat het scheiden van grijs en groen al helemaal mis. In de groene container zit veel te veel grijs afval en in de grijze container teveel groen, maar liefst 30% organisch materiaal. (Ook in de zakken met plastic zit nog 10-15% papier.)

In de groene container zit veel te veel grijs afval en in de grijze container teveel groen, maar liefst 30% organisch materiaal.

Waarom is dit onwenselijk?

  1. Groenafval wordt gecomposteerd en de houtfractie van groenafval als biobrandstof gebruikt. Voor het maken van kwalitatieve compost en zuivere biobrandstof, is al het grijze afval dat hierin verzeilt is geraakt, een stoorstof. Om toch tot zuivere compost en biobrandstof te komen, moet het afval vaker door de scheidingsinstallatie. Hierdoor verkleint bijv. de stoorstof plastic zodanig, dat het uiteindelijk niet meer te filteren is. Het hele eindproduct compost wordt minder  zuiver en minder hoogwaardig.
  2. Grijs afval bestaat in feite uit de droge grondstoffen, maar door de aanwezigheid van organisch materiaal ontstaat contaminatie, ofwel versmering van je product. Vochtig papier is hierdoor bijvoorbeeld niet goed op te werken tot een nieuwe grondstof. Stromen zijn moeilijker te scheiden, materialen moeten intensiever bewerkt worden, bijvoorbeeld door het te wassen. Er gaat uiteindelijk meer afval naar de verbranding toe. Dat is voor gemeenten duurder en voor het milieu slechter. Bovendien is de organische fractie er voor een deel wel uit te scheiden, maar mag dat vanwege zware metalen niet gebruikt worden als compost. Er wordt ook hier meer vergist en verbrand dan nodig is.

Grijs en groen beter doen

Ons advies is om grijs en groen beter te doen. In plaats van vijf vervuilde ‘monostromen’ te bewerken, zouden wij ons focussen op twee stromen die we écht goed scheiden. Het recyclen van een pure groenstroom en een droge grijze container is heel eenvoudig, heel hoogwaardig en veel goedkoper. De meeste afvalverwerkers hebben installaties die hierop zijn ingericht. Daar stop je aan de voorkant je grijze container leeg en komen aan de achterzijde zes hoogwaardige monostromen uit.

Groen = alles wat ooit groeide. Te scheiden in compost en een houtfractie voor biomassa.

Grijs = alles wat droog is. Te scheiden in zo’n zes stromen in volgorde van grootte: plastic, papier, glas, metaal, steen, zand.

 

Van 40% naar 20% in Son en Breugel

Op basis van genoemde argumenten heeft men in Son en Breugel jaren geleden een test gedaan met twee containers, grijs en groen. Burgers zijn uitvoerig voorgelicht over de manier waarop afval wordt gescheiden. Van 40% organisch materiaal in het grijze deel ging men terug naar 20%. Dat is nog steeds heel veel, maar een bewijs dat vooruitgang mogelijk is bij duidelijke voorlichting.

Een goede opvoeding

Opvoeden werkt als je niet overvraagt en duidelijk bent. Bij deze onze voorzet voor de volgende voorlichtingscampagne van de overheid in een systeem van twee containers per huishouden: Grijs en groen, droog en organisch. Grijs en groen béter doen.

 

Tekst: Martin Oosting, procestechnoloog Banzo
Foto’s: gemeente Hoogeveen, Oude IJsselstreek, VANG-hha.nl